Bir Hayatın Mirası ve Zamanın Maliyeti: Biyografi Yazarlığı Neden Kıyas Kabul Etmez?
Her mesleğin kendine özgü bir üretim süreci, zorluğu ve maliyeti vardır. Ancak söz konusu biyografi yazarlığı olduğunda, işin boyutu sıradan bir hizmet alım-satımının ötesine geçer. Bir biyografi yazarı; araştırma, belgeleme, saha çalışması, sözlü tarih görüşmeleri ve metnin kurgulanıp nihai bir kitaba dönüşmesine kadar geçen süreçte yıllarını kapsayan bir emeği ortaya koyar.
Bir eserin fikri aşamasından matbaadan çıkıp ele alınacağı güne kadar geçen 3-4 yıllık süreç, sadece harcanan mesaiyi değil; yazarın yıllar içinde edindiği yöntemi, entelektüel birikimini, nesnel yaklaşımını ve araştırma disiplinini temsil eder. Bu nedenle biyografi yazarlığı; nesnel belgelere dayanan, hatıraları süzgeçten geçiren ve geleceğe kalıcı bir hafıza bırakan son derece özel ve nitelikli bir nitelik taşır.
Fiyatlandırmadaki Anlaşmazlık: Emeğin Kendi Ölçeğiyle Değerlendirilmesi
Bugün yaşanan en büyük sıkıntılardan biri, insanların biyografi yazarlığının maliyetini kendi yaptıkları işlerin rutin ölçütleriyle veya kısa vadeli üretim modelleriyle kıyaslama eğilimidir. Oysa biyografi yazarlığı;
Masa başı bir kaleme alma süreci değildir: Aylar, hatta yıllar süren belge taramaları, arşiv çalışmaları ve alan araştırmaları gerektirir.
Günübirlik bir iş değildir: Zamanın akışı içinde demlenen, doğrulanan ve adım adım inşa edilen uzun soluklu bir süreçtir.
Geçici bir hizmet değildir: Nesiller boyu yaşayacak, belgesel değeri olan kalıcı bir kurumsal veya bireysel hafıza tasarımıdır.
Başka mesleklerin birim zaman ve maliyet hesaplarıyla bir biyografinin oluşum sürecini yan yana koymak, işin özündeki zaman, emek ve birikim faktörünü görmezden gelmektir.
Profesyonelliğe Saygı ve Hafızanın Gerçek Değeri
Bir hayatı veya dönemi kitap haline getirmek isteyen bir kişinin, sürecin arkasındaki bu görünmeyen maliyeti ve büyük emeği göz önünde bulundurması gerekir. Biyografi yazarına ödenen bedel; yalnızca kağıda dökülen kelimelerin değil, o kelimelerin arkasındaki yılların birikiminin, tarafsız araştırma disiplininin ve adanmışlığın karşılığıdır.
Biyografi yazarlığına ve yazarın emeğine gösterilen saygı, aslında kaleme aldırılan hayatın kendisine ve geleceğe bırakılacak mirasa gösterilen saygının bir yansımasıdır. Gerçek anlamda profesyonel bir çalışmanın değeri, mesleki birikimle ve zamanın süzgeciyle ölçülür; standart kıyaslamalarla olamayacağı gibi, biyografi yazarının ortaya koyduğu eserin sadece bir hatatı kaydetmenin de ötesinde, nerddetse yüz yıllık bir zaman dilimini tüm yönleriyle ele alan bir tarihle birlikte bir servet ortaya koyduğunu da unutmamak gerekir. Hâl böyle olunca ortata çıkan eserin tarihi tanıklığı bir belgesel türünde ele alındığından, -eğer biyografiyi kaleme alan kişi bir gazeteci, romancı, hikâyeci değil de gerçek bir biyografi yazarı ise- ortaya çıkan eserin belgeseli ve senaryoya uyarlanması da her şeyiyle dört dörtlük ortaya çıkacaktır. Şunu da söylemek isterim ki, ülkemizde bu nitelikte biyografi yazan bir kişinin eserine daha rastlamadım. O sebeple biyigrafi yazarlığında ortaya koyduğum ekolün iyi anlaşılması için şimdiye kadar yazılmış biyografi kitapları ile benim kaleme aldığım “Bir Anadolu Efsanesi Şefik Çerçioğlu” ile “Her Hayat Bir Mirastır Berat Cömertoğlu” adlı eseri okumanızı ve burada neden bahsettiğimi anlamanızı tavsoye ederim.
Silvan Güneş
Biyigrafi Yazarı