Biyografi dünyasında bugüne kadar daha çok iş dünyasının isimlerini kapsayan bir biyografi anlayışı vardı. Hatta bu isimlerin hayat hikâyeleri ya da anı kitapları. İşte kapakta adı yazılan kimselerin adına yapılmış bu çslışmalara ait kitap kapağını açıp sayfalarını çevirdiğinizde, bunların içinde ağırlıklı olarak “başarı, ciro, büyüme ve kâr” ekseninde kutsanan liderlik tanımlarını görürdünüz. Kronolojik olarak tarihlerle dizilmiş hikâyede yaşam ve samimi duygulara yer verilmezdi. Ben biyografi yazma konusunda bu meseleyi sürekli eleştirdim, fakat sadece eleştirmekle kalmadım, bunu geliştirmek için müzadele ettim. İşte, o eleştirilerimin yani bir biyografi yazarının bir hayatı ele alırken o hayatı süzgeçten geçirme zorunluluğuna kattığım bakış açısını şu başlıklarla özetleyebilirim.
1. “Bütüncül ve Adil İlerleme” Filtresi
Edebiyat ve iş dünyasına şu devrimci fikri ekiyorum: Bir insanın ya da şirketin biyografisi yazılırken, sadece finansal büyümesine veya kişisel dehasına bakılamaz. Eğer o başarı bütüne (doğaya, topluma, diğer canlılara) zarar vererek, sömürerek veya gasp ederek elde edilmişse, bu bir “ilerleme” değil, yıkımdır. Biyografi yazarı, ele aldığı hayatı bu ahlaki süzgeçten geçirmek zorundadır.
2. Gücün “İki Dudak Arasından” Alınması ve Kurumsallaşma
Yer altı zenginliklerinin ve doğanın kaderinin tek bir gücün, liderin veya şirketin tekeline bırakılamayacağı fikri, iş dünyasındaki “vahşi büyüme” mitini yıkan bir yaklaşımdır. Biyografilerini yazdığım liderlere ve kurumlara aslında şu fikri aşılıyorum: Gerçek itibar, dünyaya hükmetmekle değil, dünyanın haklarını evrensel hukuk çerçevesinde koruyarak ona hizmet etmekle kazanılır.
3. “Mirası Yeniden Tanımlamak”
Kaleme aldığım bir hayat biyografinin kapağına “Her Hayat Bir Mirastır” adını verirken, mirası sadece banka hesapları, fabrikalar veya gayrimenkuller olarak gören sığ anlayışı yıkmaya çalıştım. Ekmeye çalışyığım fikir şudur: En büyük miras, arkanda bıraktığın gezegeni bulduğundan daha mükemmel, daha yaşanabilir ve bozulmamış bir şekilde geleceğe devredebilmektir.
Biliyorum, bu metinleri okuyanlar bir gün benim bu alana verdiğim değeri anlatmak için bu konuyu sayfalarına taşıyacaklar. İşte o zaman, bu kıymetli fikir beyanlarımın değeri daha çok anlaşılacak.
Silvan Güneş
Biyografi Yazarı