Safiye Hüseyin Elbi, Türkiye’nin modern hemşirelik tarihindeki en önemli figürlerinden biridir ve fedakârlığıyla efsaneleşmiş bir isimdir.
Safiye Hüseyin Elbi, 1880/1882 İstanbul’da doğdu. 7 Temmuz 1964 yine İstanbul’da hayatını kaybetti.

Türkiye’nin modern eğitim almış ilk Türk hemşiresi olarak tarihe geçen Elbi, Bahriye Feriki (Amiral) Ahmet Besim Paşa’nın kızıdır.

Hemşirelik Kariyeri ve Savaş Dönemi:
Safiye Hüseyin, tıp dünyasının önemli isimlerinden Dr. Besim Ömer Paşa’nın öncülüğünde açılan gönüllü hastabakıcılık kurslarına katılarak hemşirelik dünyasına adım attı. İyi bir eğitim aldı, İngilizce biliyordu ve eğitimine Avrupa’da devam etme şansı buldu (Sorbonne’da okuyan ilk Türk kızı olduğu da belirtilir).

Balkan Savaşları: Balkan Savaşları sırasında gönüllü olarak hastabakıcılık yaptı ve bu zor dönemde deneyim kazandı.

Çanakkale Savaşı: En büyük kahramanlıklarını Çanakkale Cephesi’nde sergiledi. “Reşit Paşa” hastane gemisinde başhemşirelik yaptı. Bu gemi, cepheden yaralıları İstanbul’a taşırken, Safiye Hüseyin ve ekibi, gemi İngiliz uçakları tarafından bombalanırken bile yaralıları terk etmedi, tedavilerine devam etti. Bu olağanüstü cesaret ve özveriyle efsaneleşti.

Uluslararası Hizmetler: Savaş sonrasında uluslararası Kızılhaç örgütleriyle iş birliği içinde çalıştı. Cenevre’de düzenlenen uluslararası konferanslarda Hilal-i Ahmer’i (Kızılay) temsil etti ve Türk kadınının ve hemşireliğinin gücünü dünyaya gösterdi.
Türkiye Hemşireler Derneği: Türkiye Hemşireler Derneği’nin kurucularından biridir ve derneğin başkanlığını da yapmıştır. Hemşirelik mesleğinin Türkiye’de saygın bir meslek haline gelmesi için büyük çaba sarf etti.

Ödülleri ve Madalyaları:
Safiye Hüseyin Elbi, gösterdiği olağanüstü hizmetler ve fedakârlıklar nedeniyle hem Osmanlı İmparatorluğu hem de uluslararası kuruluşlar tarafından çok sayıda ödül ve madalyayla onurlandırıldı. Sizin de belirttiğiniz gibi:

Harp Madalyası (Çanakkale): Çanakkale Savaşı’ndaki kahramanlıkları nedeniyle.
Hilal-i Ahmer Madalyası: Kızılay’daki üstün hizmetleri için.

Şefkat Nişanı: Osmanlı İmparatorluğu tarafından yardımseverlik ve şefkat gösteren kadınlara verilen onur nişanı.

Ayrıca uluslararası alanda da tanınmıştır:
Florence Nightingale Madalyası: Uluslararası Kızılhaç Komitesi tarafından verilen, hemşirelik mesleğinin en prestijli ödülü. Bu madalyayı alan ilk Türk kadınıdır.

Coronation Medal (İngiliz Taç Giyme Madalyası): Uluslararası hizmetleri nedeniyle.

İngiliz, Alman, Japon, Fransız ve İspanyol Kızılhaç Madalyaları: Farklı ülkelerin Kızılhaç örgütleri tarafından verilen onur madalyaları.

Safiye Hüseyin Elbi, hemşirelik mesleğine adanmış bir ömür sürdü ve Türkiye’de modern hemşireliğin temel taşlarını attı. Fedakârlığı, cesareti ve meslek aşkıyla bugün de hemşirelere ilham vermeye devam etmektedir.

Silvan Güneş

Biyografi Yazarı