1. Sanat —- Resim ve Heykel
2. Sanat —- Müzik
3. Sanat —- Tiyatro
4. Sanat —- Dans
5. Sanat —- Edebiyat
6. Sanat —- Yapı
7. Sanat —- Sinema
8. Sanat —- YOZLAMŞA!
7. Sanattan öncesi insanlık tarihi boyunca en güzel örnekleri ile birlikte kendini değiştirip geliştirerek günümüze kadar geldi. Son bir asrın teknolojisi, insanlığın ürettiği tüm doğallıkla arasını öyle bir ayırdı ki, geriye kayıplarla dolu bir yapaylık kaldı. Hatta eskiye dair özlemin nostalji başlığı ile bir kendini gösterdiği dönemler dahi geride kaldı. bu son asrın insanları sadece sinemayı üretebildiler. İlk sinema filmi ise tren istasyonlarıyla ilgili bir belgesel filmiydi. Lumiere Brothers tarafından çekilen filmin belli bir konusu yoktu. Yani sinema, belgeselle başlamıştı. Belgeselin ilk gösterimi Garden Cafe isimli bir yerde 28 Aralık 1895 yılında yapıldı. Bu yeni icadı izleyenlerin çoğu, Lumiere Kardeşlerin yaptığının bir sihir olduğunu düşünüyordu.
İlk senaryolu gerçek film ise 1902 yılında Georges Melis tarafından çekildi. Le Voyage Dans La Lune ( Aya Yolculuk) adlı film, Ay’a seyahat etmek isteyen bir grubun hikâyesini anlatır ve tarihin ilk sinema örneği olarak kabul edilir.
19. yüzyıla kadar hareketli resimler tamamen görsel bir sanat olmasına karşın ilk sessiz filmler kamu tarafından beğenildi. 20. yüzyılın başında filmler öyküsel bir yapı geliştirmeye başladı. Kamera hareketleri filmin hikayesini daha etkili kılacak şekilde uygulanmaya başladı. Filmler sessiz olduğundan, salon sahipleri filmdeki hikâyenin geçiş şekline göre müzik üretecek bir piyanist veya orkestra kiralamaya başladılar. 1920’lerin başlarında çoğu film için bu amaçla hazır müzik listeleri oluşturuldu.
İlk renkli film olarak; 1939 yılına ait Rüzgar Gibi Geçti (Gone with the Wind) ve Oz Büyücüsü (The Wizard Of Oz) isimli filmler bilinir. Fakat, ilk renkli film 1918 tarihinde yapılmış Cupid Angling isimli sessiz film olarak kabul edilir.
Sonrasını ise biliyorsunuz hepimiz. Eğitimin içinden resim, müzik gereken değeri göremedikçe, dansın emarasi okunmayınca, bir zamanlar okulların yapı itibariyle küçücük de olsa bünyelerinde olan tiyatro sahneleri, zaman içinde bozulup okulun başka fiziki ihtiyaçlarını karşıladıkça, dünyayı, sahip olduğumuz tüm değerlerle emanet olduğumuz neslimiz, çırılçıplak bir diplomanın sahibi olarak geleceğe adım atmaya koyuldu. Bugün bu 7 sanat alanı içerisinde, 7.si için yapılan üretimler, sanattan çok, ekonomik, politik ve asosyal ilerleyişi ile tarafımca oldukça tartışılır bir durumdayken, 8. sanatı hoşgörüsüzlük ve iletişimsizlik üzerine ilerlediğini söyleyebilirim.
8. sanat, bilgisayar oyunları ve sanal dünyasında perişan yaşayan hazin, çıldırmış, mantıktan uzaklaşmış insan manzaraları…
8. sanat, kendini hiçbir zaman bulamayacak olan yeni neslin korkunç hayal dünyası.
8. sanat; yapılamayan resim ve heykelin, söylenemeyen müziğin, çalınamayan enstrümanların, farkına varılmayan senaryoların ve rollerin eşliğinde sahnelenemeyen oyunların, müziği duymayan kulağın kendini kaptıramadığı dansın, okuma alışkanlığı olmadığından geliştirilemeyen öz dilin ve bozuk cümle yapısı ile emaresi okunmayan edebiyatın, insanoğlunun bıraktığı eserler sayesinde devinerek bugüne gelen aklın değer vermediği tarihi eserlerin, müzelerin ve antik kentlerin dışında kalan her şeyin ve tüm bunların tamamını bir kenara itmiş insanın yapamadığı her şeydir. Yani 8. sanat tüm aklınıza gelebilecek yeteneksizlik bir yana, değersizliğin insan egosuyla tavan yaptığı, kelimelere sığmayacak bir yozlaşmanın sanatıdır ve bu sanatı son yüzyıl dilimi içindeki insanlar üretmişlerdir.
* İşi bitince,
Toplanır bavullar
Toplanır güzel sözler
Bir anda hareketlenir beden
Kimmiş kapıyı çarpmadan giden?
İşi bitince,
Damakta kalan tatların
Meşk ile atılan kahkahaların
Bir yel eser hafızanı alır
Dudakta bir “aman sen de” kalır…
İşi bitince,
Kim ne demiş ne demiş?
Ağaçlardadır memiş
Zorlama hafızayı
Hayalmiş,
Olmayacak şeymiş…
İşi bitince,
Evvel zaman içinde,
kalbur saman içinde
Samanlıktan seyran mı olur?
Herkesin işi bitince…
İşi bitince,
Yalanmış her şey yalan
Fili yutmuş bir yılan…
Silvan Güneş
Biyografi Yazarı
yayımlama Tarihi: 27 Mart 2018